Wat Mag Je Vragen Aan Kandidaat Huurder Antwerpen
Verhuur je een woning in Antwerpen, of overweeg je dat te doen? Dan is het goed om te weten dat de stad haar actieplan tegen discriminatie op de huurmarkt net heeft verscherpt, met nieuwe praktijktests en strengere opvolging voor wie in de fout gaat. Tegelijk blijft de vraag die veel eigenaars zich stellen erg actueel: wat mag je nu precies vragen aan een kandidaat-huurder, en wanneer mag dat? In dit artikel zet ik de regels op een rijtje.
Antwerpen pakt discriminatie op de huurmarkt harder aan
De stad Antwerpen lanceerde onlangs een vernieuwd actieplan voor gelijke kansen op de huurwoningmarkt. Dat plan bestaat uit drie sporen.
Sensibilisering: infosessies, e-learnings en workshops voor verhuurders, makelaars en kandidaat-huurders. Er komt ook samenwerking met Antwerpse hogescholen, zodat toekomstige vastgoedmakelaars al tijdens hun opleiding leren hoe ze discriminatie vermijden.
Praktijktests: een onafhankelijk marktonderzoeksbureau voert nieuwe praktijktests uit om discriminerende praktijken op te sporen.
Handhaving: kantoren waar discriminatie wordt vastgesteld, krijgen eerst gerichte begeleiding en vorming. Wie daarna toch blijft discrimineren, wordt doorverwezen naar het Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars (BIV) voor verdere opvolging.
De stad lanceerde een eerste actieplan al in 2022. Onderzoek toonde intussen aan dat sensibilisering wel degelijk werkt, maar dat een beperkte groep makelaars en verhuurders toch blijft discrimineren. Vandaar deze aangescherpte aanpak.
Voor jou als verhuurder of makelaar betekent dit vooral één ding: je selectieprocedure moet aantoonbaar objectief zijn. Daarom is het nuttig om exact te weten welke informatie je op welk moment mag opvragen bij een kandidaat-huurder.
Wat mag je wel vragen, en wanneer?
De algemene regel is simpel, al vraagt ze wel wat discipline. Je mag als verhuurder of makelaar enkel informatie opvragen die noodzakelijk, relevant en proportioneel is om na te gaan of een kandidaat zijn huurverplichtingen kan nakomen. Hoe verder je in het verhuurproces zit, hoe meer je mag vragen.
Voor de bezichtiging
Op dit moment volstaan basiscontactgegevens: naam en een manier om iemand te bereiken. Meer heb je op dit punt nog niet nodig, en meer vragen kan al snel aanvoelen als een verkapte selectie op basis van bijvoorbeeld naam of afkomst.
Bij de kandidaatstelling
Zodra iemand zich effectief kandidaat stelt, mag je nagaan of de persoon financieel in staat is om de huur te betalen. Denk aan loonfiches of een ander bewijs van inkomsten. Dit is het moment waarop een gedegen solvabiliteitscheck hoort.
Vlak voor de ondertekening
Pas net voor het afsluiten van het huurcontract mag je aanvullende documenten opvragen om alles administratief in orde te brengen: identiteitsbewijs, bewijs van huidige woonplaats en de nodige inkomensdocumenten om het contract correct op te stellen.
Het Vlaamse Woninghuurdecreet verwijst hiervoor naar aanbeveling 01/2009 van de vroegere Privacycommissie, die precies dit uitgangspunt van proportionaliteit hanteert: minimale gegevens in het begin, meer naarmate het proces vordert.
Wat mag je niet vragen of doen?
Je selectiecriteria moeten objectief en relevant zijn. Dat betekent dat je een kandidaat-huurder nooit mag weigeren op basis van criteria zoals nationaliteit, herkomst, leeftijd, geslacht, seksuele geaardheid, gezinssamenstelling of de bron van het inkomen. Een kandidaat weigeren omdat die leeft van een leefloon of een uitkering, terwijl die wel voldoende financiële draagkracht heeft, is bijvoorbeeld niet toegelaten.
Ook indirecte discriminatie valt onder de regels. Vraag je bijvoorbeeld standaard naar de nationaliteit van elke kandidaat, ook als je dat niet expliciet gebruikt om iemand te weigeren, dan loop je toch een risico. Baseer je selectie dus altijd op meetbare, financiële en gedragsmatige criteria: inkomen in verhouding tot de huurprijs, referenties van vorige verhuurders, en een correcte samenstelling van het aanvraagdossier.
Praktisch stappenplan voor verhuurders
Vraag voor een bezichtiging enkel naam en contactgegevens op.
Vraag pas bij een concrete kandidatuur naar loonfiches of ander bewijs van inkomen.
Verzamel identiteitsbewijs en aanvullende documenten pas kort voor de ondertekening van het contract.
Baseer je keuze tussen kandidaten op objectieve criteria zoals inkomen ten opzichte van de huurprijs en referenties, nooit op afkomst, leeftijd of gezinssituatie.
Documenteer waarom je voor een bepaalde kandidaat kiest. Dat is je beste verdediging als je selectie ooit ter discussie wordt gesteld.
Verhuur je via een vastgoedkantoor, dan geeft dit je meteen extra zekerheid. Het kantoor kent de regels, bouwt een objectief dossier op per kandidaat en loopt zelf het risico op sancties bij discriminatie, wat in de praktijk zorgt voor een extra correcte en zorgvuldige selectie.
Meer weten over jouw rechten en plichten als verhuurder, of hulp nodig bij het correct opstellen van een huurdossier? Bij Bauwens Vastgoed begeleiden we je graag doorheen het volledige verhuurproces, van kandidaatstelling tot ondertekening.
Bron: Stad Antwerpen, persbericht "Stad lanceert vernieuwd actieplan en nieuwe praktijktesten voor gelijke kansen op huurwoningmarkt" (pers.antwerpen.be) en Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars, "Verhuur: welke informatie mag je op welk moment opvragen?" (biv.be)